Bilgisayarı Hızlandırma ve Performans Optimizasyonu

Yavaşlayan bir bilgisayar genelde tek bir sebepten yavaşlamaz. Birikmiş başlangıç programları, dolu disk, eski sürücüler ve arka planda çalışan gereksiz servisler üst üste biner. İyi haber şu: bilgisayar hızlandırma işlemi büyük ölçüde ücretsiz araçlarla ve yarım saatlik bir bakımla yapılabilir. Aşağıdaki adımları sırayla uygularsanız, hangi değişikliğin ne kadar fayda sağladığını da görebilirsiniz.

Başlamadan önce bir ölçüm alın. Bilgisayarı açtıktan sonra masaüstünün kullanılabilir hale gelmesi kaç saniye sürüyor? Görev Yöneticisi'nde boştayken CPU, RAM ve disk yüzdeleri kaç? Bu üç sayıyı bir kenara not edin. Optimizasyon sonrası aynı ölçümü tekrarlayın.

Sistem Kaynaklarını Kontrol Altına Almak

Performans sorunlarının çoğu, donanımın yetersizliğinden değil, kaynakların yanlış paylaştırılmasından kaynaklanır. Önce neyin ne kadar tükettiğini görmek gerekir.

Başlangıç Programlarını Sadeleştirin

Açılış süresini en çok etkileyen faktör budur. Görev Yöneticisi'ni açın (Ctrl + Shift + Esc), Başlangıç uygulamaları sekmesine geçin. Karşınızda "Başlangıç etkisi" sütunu var.

• Yüksek etiketli ve nadiren kullandığınız her şeyi devre dışı bırakın.
• Bulut senkronizasyon istemcileri, iletişim uygulamaları ve oyun platformları en sık suçlulardır.
• Devre dışı bırakmak silmek değildir. Uygulamayı yine simgesine tıklayarak açabilirsiniz.
• Yazıcı yardımcı araçları, klavye/fare "asistanları" ve güncelleme kontrolcüleri genelde gereksizdir.
• Antivirüs ve sürücü bileşenlerine dokunmayın. Güvenlik yazılımının hangi bileşeninin gerekli olduğu konusunda emin değilseniz, antivirüs seçimi üzerine hazırladığımız rehber işinizi kolaylaştırır.

Arka Plan Yükünü Okuyun

Bilgisayar boştayken bile bir şeyler çalışıyorsa sebebini bulun. Görev Yöneticisi'nde sütun başlıklarına tıklayıp sıralama yapın.

1. CPU sürekli %20 üzerindeyse: Genelde bir güncelleme servisi, indeksleme veya tarayıcı sekmesi vardır. Süreci not edin, adını aratın.
2. Disk %100'de takılıysa: Klasik HDD'lerde arama indeksleme ve arka plan taraması diski kilitler. Tarama saatlerini gece yarısına alın.
3. RAM doluysa: Tarayıcı eklentilerini gözden geçirin. Kullanılmayan her eklenti sekme başına bellek tüketir.
4. Ağ sürekli meşgulse: Otomatik yedekleme veya oyun güncellemesi olabilir. Bağlantı yavaşlığıysa sorun bilgisayarda değil modemde olabilir; internet problemleri için ayrı bir kontrol listesi izlemek gerekir.

Güç Planı ve Görsel Efektler

Dizüstü bilgisayarlarda güç planı "Güç tasarrufu"nda kaldığında işlemci düşük frekansta çalışır. Prize takılıyken Dengeli veya Yüksek performans seçin. Eski makinelerde görsel efektleri kısmak da işe yarar: Sistem Özellikleri > Gelişmiş > Performans ayarlarından animasyonları kapatın. Modern donanımda bu kazanç küçüktür, 8 yaşındaki bir makinede hissedilir.

Disk, Dosya ve Yazılım Tarafında Optimizasyon

Kaynak yönetimini düzelttikten sonra sıra kalıcı iyileştirmelerde. Buradaki kazanç daha uzun ömürlüdür.

Depolama Alanını Gerçekten Boşaltın

Sistem diski %85'in üzerinde doluysa performans düşer. Windows'un geçici dosyalar için nefes alacak alana ihtiyacı vardır.

• Disk Temizleme veya Depolama Duyarlılığı ile geçici dosyaları, indirilen güncelleme paketlerini ve eski Windows kurulumunu silin.
• İndirilenler klasörünü elden geçirin. Kurulum dosyalarını kurulum sonrası saklamanın anlamı yok.
• Büyük dosyaları harici diske veya buluta taşıyın. Yedekleme stratejisi kurarken bulut depolama seçeneklerini karşılaştırmakta fayda var.
• Kalıcı düzen için bir klasör mantığı oturtun; dosya yönetimi alışkanlığı, temizliği aylık bir işkence olmaktan çıkarır.
• SSD kullanıyorsanız birleştirme yapmayın. Windows zaten TRIM çalıştırır. Birleştirme yalnızca HDD için anlamlıdır.

Yazılım Envanterini Küçültün

Kurulu her program disk, kayıt defteri ve bazen arka plan servisi demektir. Ayarlar > Uygulamalar listesini boyuta ve kurulum tarihine göre sıralayın.

Ağır bir ofis paketi ya da düzenleyici yerine daha hafif seçenekler çoğu ihtiyacı karşılar. Ücretsiz yazılım alternatifleri arasından ihtiyaca uygun olanı seçmek, hem disk hem RAM tasarrufu sağlar.